Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 477 |
1923 ylnn Ekim aynda “Cumhuriyet fikri” artk bir sürpriz deildi; 1876 sonras alevlenen “hürriyet” ak ve mücadelesinin bir “saltanat- milliye”ye dönüecei belliydi.
Cumhuriyet, beklendii ve arzuland gibi “hürriyet” deil istibdat getirdi. Çokça nedeni var ancak ikisi önemli: Cumhuriyeti kuran kadro, ellerine geçirdikleri yetki ve imtiyazlar kaybetmekten korkuyor, ürettikleri “irtica” yani eski rejime dönü tehdidiyle stiklal Mahkemeleri eliyle ya da “zmir Suikast”, “Menemen Olay” gibi bahanelerle youn bir bask, takip ve infaz sürecini iletiyorlard.
kincisi, gücü elinde bulunduranlar, bir “devrim” yaptklarn düünüyor, bu devrimi yerletirmek için demir yumruktan baka bir çare olmadna inanyorlard.
Cumhuriyet, tamamen yeni bir nesil oluturmak arzusundayd. Bu nesli “yoktan var edeceklerdi”, yani yaratacaklard. Bu nesil, modern, çada, laik, aydnlanm, yani tamamen Batl bir nesil olacakt. ngiltere, Fransa, Almanya ne ise, Türkiye de o olacak, toplum tamamen onlara benzeyecekti. Bir taraftan tepeden inmeci ceberut kararlarla toplumu deitirmek, bir yandan da alttan saf, orijinal, katksz bir nesli yaratmak istiyorlard. Bir yandan Çankaya Sofras’nda sabaha kar dumanl kafalarla sert kararlar alnyor, topluma yeni yaam tarzlar dayatlyor, bir gün klk-kyafet deitiriliyor, bir gün alfabe sil batan yaplyor, bir gün türkü-ark dinlemek kstlanyor, bir gün ezan, cami, Kur’an’a müdahale ediliyordu. Bu keskin kararlar tartlmyor, istiare edilmiyor, toplum üzerinde nasl bir etki oluturaca hesaplanmyor, itiraz olanlar ise seslerini çkaramyordu. Dier yandan, düünülmeden, müzakere dahi edilmeden yeni bir eitim sistemi, yeni bir müfredat ile saf zihinler formatlanyordu.
Toplum, geni bir hürriyet ortam beklerken, yaad ar yoksulluun üzerine bir de deerlerine yönelik ar saldrnn yönelmesine tepki verdi. 1930 ylnda, bizzat Mustafa Kemal tarafndan kurulan Serbest Cumhuriyet Frkas bir kurtulu vastas olarak deerlendirilmi, toplumdan büyük teveccüh görmü, evet, tam olarak bir “kar devrim” hareketine dönümü, 3 ay içinde kapatlmt. Toplum, kendisine zorla giydirilen bu yabanc elbiseye hiç ümidini yitirmeden, hiç ylgnla kaplmadan, mücadeleyi terk etmeden cevap vermi, sabrla beklemi, nihayet 1950 ve sonrasnda üzerindeki basky adm adm krmaya balamt.
Asl sorun, sfrdan yetitirilen, yani “yaratlan” nesiller olacakt. Cumhuriyet’in kuruluunun 10. yl kutlamalar için yaplan o mehur marta da söylendii gibi “10 ylda 15 milyon genç yaratlmt”. Adeta bir laboratuvarda denemeler yaplm, ne Doulu ne tam Batl olan, arada, çerçevesi, snrlar, tasavvuru, tefekkürü belirsiz, akl kark, istikameti flu bir nesil yetitirilmiti. Devletin eitim ve istihdam bata olmak üzere tüm imkanlarnn önlerine cömertçe serildii, onun için de statükoya borçlu ve ayakta kalabilmek için statükoya srtn dayamak zorunda olan bu nesil ne ülkenin modernletirici gücü olabilmi ne de toplumla uyum içinde kalabilmiti.
Her toplumda aileden balayarak ülke geneline yaylan bir “snrsz deiim” taraftar ile “muhafazakarlk” taraftar ayrm vardr. Bizde Cumhuriyet bu ayrma müdahale etmi, “yaratt” yapay modernlerle hem deiimin tabiatn bozmu hem de 103 yldr süren bir keskin kutuplamaya yol açmtr.
Bugün kendisini herkesten daha çok “Cumhuriyetçi” sayan, kendisini devletin ve ülkenin yegâne sahibi gören, kendi yaam tarz dndaki her eye husumetle bakan, “devrimin” tehdit ve tehlike altnda olduu vehmiyle yaayan, kendisini okumu, aydnlanm, doru istikamette görüp dier herkesi cahillikle, gericilikle itham eden, her türlü yetki, imkan ve imtiyaz kendisine hak görüp dierlerine köle muamelesi yapan, eline frsat geçse yeniden istibdada yönelecek, deiime, bilime, hogörüye mesafeli, kapal, ite o formatlanm, fanus içinde yaayan laboratuvar nesilleri ile ülkenin geri kalan arasnda bir çekime var.
in kötüsü, eitim sistemimiz, müfredatmz halen böyle nesiller “yaratmaya” devam ediyor.
102 yl oldu: Cumhuriyet’le kimsenin meselesi yok ama Cumhuriyet’in yanl uygulama ve istikametleri arkada sorunlu, kutuplam bir toplum brakt. 102 yl sonra bile hâlâ bu sorunu konuamyor, tartamyoruz. Tehisi koymakta bile zorlanyoruz, tedavi epey uzakta.
Yazar: Aydýn Ünal |
27-10-25 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
